Асс. д-р Јорданчо Иванов: Бременоста и доењето бараат додатно земање на витамини и минерали, еве кои се најбитни

Додатното земање на витамини во бременоста денес е правило скоро кај сите трудници, бидејќи внесот со храната колку и да е разновидна и квалитетна, не може да ги задоволи зголемените потреби на организмот на идната мајка и во растот на развојот на фетусот, посебно во делот на витамините и минералите. Ова е особено важно во зимските месеци, кога внесот на овие елементи преку продукти - овошје и зеленчук, може да биде многу ограничено

ПИШУВА: Асс. д-р Јорданчо Иванов
специјалист гинеколог-акушер

Нутритивните потреби за време на бременоста и во периодот по породувањето и доењето се сосема поразлични отколку во другите периоди од животот на жената. Во тој период се случуваат интензивни процеси во организмот на идната мајка и растот на фетусот, поради што и покрај правилната и урамнотежена исхрана кај трудниците, значително се зголемени потребите од некои витамини и минерали, како и други нутритивни состојки, како за организмот на трудницата, така и за растот и развојот на фетусот. Истите се значајни и за идниот процес на доење и раст и развој на новороденото.

Додавањето на витамини и минерали во соодветни количини е особено важно во периодот на бременоста и периодот на доењето, како комбинирани препарати – мултивитамини и минерали: Асс. д-р Јорданчо Иванов

Додатното земање на витамини во бременоста денес е правило скоро кај сите трудници, бидејќи внесот со храната колку и да е разновидна и квалитетна, не може да ги задоволи зголемените потреби на организмот на идната мајка и во растот на развојот на фетусот, посебно во делот на витамините и минералите. Ова е особено важно во зимските месеци, кога внесот на овие елементи преку продукти – овошје и зеленчук, може да биде многу ограничено.

Поради зголемена потреба на организмот од поголем дел од нив во овој период од животот, денес постојат мултивитамински и препарати со минерали кои се содржани во една таблета и кои ги задоволуваат дневните потреби на организмот за овие елементи, кои се битни во метаболизмот на мајката и плодот. Некои од нив се неопходни во спречувањето на спонтаните абортуси, одлепувањето на постелката, предвремено породување, мала телесна маса на плодот, дефекти на невралната туба и скелетот итн.

Ќе издвоиме некои од најзначајните витамини и минерали за метаболизмот на мајката и посебно за растот и развојот на плодот.

Фолна киселина (Витамин Б9) еден од најбитните витамини, посебно за развој на невралната цевка и нервниот систем на плодот, кој доколку се внесува доволно во текот на бременоста го смалува за 50-80% ризикот за јавување на овие пореметувања. Пожелно е со нејзиниот внес да се започне уште во периодот пред концепцијата. Битна е во делбата на клетките и во растот и развојот на плодот, како и за клетките на крвната лоза. Исто така, има студии за нејзиното поволно дејство врз текот на бременоста и спречување на спонтаните абортуси.

Нутритивните потреби за време на бременоста и во периодот по породувањето и доењето се сосема поразлични отколку во другите периоди од животот на жената

Потребите за фолна киселина во бременоста се двојно зголемени и поради тоа е најдобро таа да се прима изолирано, како посебна таблета во периодот пред концепцијата и за време на целата бременост. Препорачана дневна доза е 400 микрограми или и повеќе, посебно кај одредена група на наследни болести кои влијаат на исходот на бременоста т.н. тромбофилии.

Витамин А е значаен за развој на коските и на забите, како и за епителизација на кожата и слузокожата и функцијата на сетилото за вид. Подобро е да се зема во форма на провитамин А (Б-каротен) и треба да се внимава на дозата бидејќи поголем внес на овој витамин може да доведе и до пореметувања кај фетусот. Дневните потреби се 4000 и.е. од овој витамин.

Некои од витамините и минералите се неопходни во спречувањето на спонтаните абортуси, одлепувањето на постелката, предвремено породување, мала телесна маса на плодот, дефекти на невралната туба и скелетот итн.

Витамин Д е значаен во метаболизмот на калциумот и фосфорот, а со тоа во развојот на коските и забите кај плодот. Дневните потреби за овој витамин изнесуваат 400-800 и.е.

Витамин Е го чисти организмот од слободни радикали, учествува во имунолошките процеси и е важен за циркулацијата. Дневните потреби од овој витамин се 10 мг.

Витамин Ц влијае на многу оксидо-редуктивни и имунолошки процеси во организмот, ја подобрува ресорпцијата на железо во циркулацијата, важен е во синтезата на колаген и во работата на многу жлезди во организмот. Препорачаната дневна доза е минимум 70 мг, а многу поголема кај трудници кои консумираат тутун.

Неопходно е додавање на витамини од групата Б во поголеми дози во текот на бременоста и лактацијата

Витамини од групата Б – Б1, Б2, Б6, Б12, пантотенска киселина и биотин се, исто така, неопходни во оксидо-редуктивните процеси во организмот, во формирање на клетките на крвната лоза, обезбедуваат правилно функционирање и развој на нервниот, крвниот и гастроинтестиналниот систем и кожата. Неопходно е нивното додавање во поголеми дози во текот на бременоста и лактацијата.

Железото е минерал неопходен како додаток во бременоста поради големите трошења на неговите резерви, посебно во вториот и третиот триместар на бременоста и учествува во градбата на хемоглобинот и еритроцитите. Неговата ресорпција ја помага витаминот Ц и секогаш комбинирано се даваат во текот на бременоста. Дневните потреби се околу 30-40 мг

Калциумот учествува во нервната спроводливост и мускулната контракција и е градивен елемент на коските и забите. Потребите од калциум во текот на бременоста се многу зголемени и изнесуваат околу 1 200 мг. Во ресорпцијата на калциумот и фосфорот најголема улога има витаминот Д и секогаш мора да се комбинираат заедно.

Магнезиумот, исто така, е битен елемент во градбата на коските и невроспроводливоста. Потребен е во количини од околу 400 мг во текот на бременоста.

Цинкот, манганот, бакарот, селенот и јодот се исто така битни за функционирањето на многу ензими во организмот и правилно функционирање на метаболизмот. Ги штитат клетките и ткивата од слободните радикали и го помагаат целиот метаболизам на трудницата и на плодот.

Сите овие витамини и минерали се неопходни за функционирање на организмот, и посебно зголемени се потребите од нив во текот на бременоста, во процесот на формирање на новиот живот. Нивното додавање во соодветни количини е особено важно во периодот на бременоста и периодот на доењето, како комбинирани препарати – мултивитамини и минерали, најчесто во форма на таблета.

При изборот на ваков препарат за време на бременоста имајте ја предвид цената и реномето на производителот кој ви ги нуди овие препарати. Бирајте мултивитамински препарат со прифатлива цена и со докажано реноме, кој го користеле генерации наназад, а многу такви производители се токму од нашите простори.

Не бирајте скапи и комерцијални препарати, кои понекогаш се и од нерегистрирани и сомнителни далечни производители, доколку имате избор од докажани со генерации и присутни на нашиот пазар, препарати од домашно производство и од нашите најблиски соседи.