Асс. Д-р Бесими: Селенот е минерал за моќна заштита на здравјето

Количината на селен во храната зависи од тоа каде се одгледува, а јаткастите плодови, морските плодови, црниот дроб, рибата, живината и пченицата се генерално добри извори на селен.

Поголемиот дел од селенот во телото доаѓа од исхраната. Количината на селен во храната зависи од тоа каде се одгледува. Јаткастите плодови, морските плодови, црниот дроб, рибата, живината и пченицата се генерално добри извори на селен. Количината на селен во почвата варира многу во светот, што значи дека храната што се одгледува во различни делови, исто така, има различни нивоа на селен. Во САД, источната крајбрежна рамнина и северозападниот дел на Пацификот, имаат најниско ниво на селен. Луѓето во овие региони природно земаат околу 60 до 90 mcg селен дневно од нивната исхрана. Иако оваа количина на селен е адекватна, таа е под просечната дневна доза во САД, која е 125 mcg.

Пишува: Асс. д-р Илбер Бесими, супспецијалист трауматолог

Селенот се користи како суплемент за заболувања на срцето и крвните садови, вклучувајќи и мозочен удар и „стврднување на артериите“ (атеросклероза). Исто така, се користи за спречување на разни видови рак, вклучувајќи и рак на простата, стомачните органи, белите дробови и кожата.

Се препорачува луѓето да користат селен за намалена активност на тироидната жлезда, остеоартритис, ревматоиден артритис, болест на очите наречена макуларна дегенерација, поленска треска, неплодност, катаракта, седа коса, синдром на хроничен замор, нарушувања на расположението, труење и спречување на спонтан абортус.

Селенот, исто така, се користи за спречување на сериозни компликации и смрт од критични болести како што се повреда на главата и изгореници. Исто така, се користи за спречување на птичјиот грип, лекување на ХИВ/СИДА и намалување на несаканите ефекти од хемотерапија.

Како?

Селенот е важен за правилно функционирање на многу телесни процеси. Како моќен антиоксидант. Ефективно делува во справувањето со автоимуниот тироидитис (тиреоидитис на Хашимото). Истражувањата покажуваат дека земањето на 200 mcg селен дневно, заедно со тироидните хормони може да ги намали антителата во телото кои придонесуваат за оваа состојба. Селенот, исто така, може да помогне да се подобри расположението и општите чувства на благосостојба кај луѓето со оваа состојба.

Абнормални нивоа на холестерол. Некои истражувања покажуваат дека земањето на 100-200 mcg специфичен додаток на селен (SelenoPrecise, Pharma Nord, Denmark) во текот на 6 месеци може скромно да го намали нивото на холестерол. Многу луѓе во оваа студија имале ниско ниво на селен во своето тело пред почетокот на студијата. Не е јасно дали земањето екстра селен би имало корист за нивото на холестерол кај луѓето со нормални нивоа на селен во телото.

Критична болест (изгореници, повреда на главата, траума). Давањето на 500-1000 mcg селениум интравенски (од IV) или 300 mg на селен (ебселен) секој ден на критично болните луѓе го намалува ризикот од смрт или инфекција.

Дијабетес. Некои истражувања покажуваат дека луѓето со ниски нивоа на селен имаат поголеми шанси да развијат дијабетес тип 2.

Неплодност. Истражувањата покажуваат дека земањето на 100-200 мкг селен дневно, самостојно или заедно со витамин А, витамин Ц и витамин Е во период од 3-4 месеци, ја подобрува функцијата на спермата кај неплодни мажи.

Црвена и иритирана кожа (псоријаза). Истражувањата покажуваат дека земањето квасец збогатено со 600 mcg на селен дневно ја намалува тежината на псоријазата.



Недоволни докази за улогата на селенот

Алкохолно заболување на црниот дроб. Доказите покажуваат дека земањето на 200 mcg на селен заедно со цинк и витамин Е дневно може да го намали времето поминато во болницата и ризикот од смрт кај луѓето со заболување на црниот дроб поврзано со алкохол.

Труење со арсен. Квасецот збогатен со селен, се чини, дека го намалува количеството на арсен што телото го апсорбира, а е забележено кај кинескиот народ кој е изложен на високо ниво на арсен во околината.

Доказите сугерираат дека земањето 315-380 mcg на селен заедно со бакар и цинк дневно може да го намали ризикот од пневмонија кај луѓето кои се лекуваат во болница за изгореници. Други истражувања сугерираат дека оваа иста комбинација може да го намали времето поминато во болницата, но не влијае врз заздравувањето на раните.

Некои истражувања покажуваат дека земањето на 400 mcg селен дневно за 2 години или 100 mcg на селен заедно со цинк, витамин Ц, витамин Е и бета-каротин дневно за 7,5 години не го намалува ризикот од развој на рак. Сепак, други истражувања сугерираат дека земањето селен може да го намали ризикот од смрт од рак. Дополнително, кога се поделени по пол, некои истражувања покажуваат дека селенот може да го намали ризикот од рак само кај мажите, додека селенот плус алитридин може да го намали ризикот од рак само кај жените.

Ниски нивоа на тироидни хормони (хипотироидизам). Некои истражувања покажуваат дека земањето на додаток на селен може да ја зголеми конверзијата на тироидните хормони кај постарите лица.

Мозочен удар. Некои истражувања покажуваат дека администрацијата на селен (ебселен) во рок од 24 часа по мозочниот удар го подобрува закрепнувањето.

Рак на црниот дроб. Раното истражување во Кина сугерира дека земањето на селен за 2-5 години може да ја намали појавата на рак на црниот дроб. Не е јасно дали земањето на селен ќе го намали ризикот од рак на црниот дроб во западните земји.

Артритис (остеоартрит). Ниските селенски нивоа, се чини, дека се поврзани со зголемен ризик од развој на остеоартритис.

Оток во рацете и нозете по операцијата. Раните докази сугерираат дека земањето додатоци на селен за 15 недели може да ги спречи бактериските кожни инфекции кај жени со оток во рацете и нозете по операцијата на рак на дојка.

Висок крвен притисок предизвикан од бременост. Истражувањата покажуваат дека земањето на 100 mcg селенска течност дневно за 6-8 недели за време на бременоста може да ја намали појавата на висок крвен притисок.

Сепса. Некои истражувања покажуваат дека администрацијата на селен самостојно или со други антиоксиданти може да го намали ризикот од смрт предизвикан од тешка сепса.

Вкупен ризик од смрт. Некои истражувања покажуваат дека земањето 100 микрограми селен заедно со цинк, витамин Ц, витамин Е и бета-каротин дневно за 7,5 години може да го намали ризикот од смрт од која било причина кај мажите, но не и кај жените.

Селенот веќе е во продажба во нашите аптеки како Олигогал СЕ.