Д-р сци. Александар Сајковски: ВИТАМИНИ И МИНЕРАЛИ – некои факти и фикции (втор дел)

Недоволното внесување на витамини води до синдроми на дефицит на истите. Сите тие имаат своја специфична клиничка слика која зависи од процесите во кои се вклучени истите.

Пишува: Д-р сци. Александар Сајковски
специјалист педијатар-неонатолог

Како што веќе објавивме во претходни текстови витамините („vital amines“) како органски компоненти се внесуваат во минимални количини, но се есенцијални за одвивање на цела низа на нормални физиолошки функции и процеси заедно со минералите. Човекот нема можност за нивна синтеза во телото поради што се наречени есенцијални нутрициенти. Недоволното внесување на витамини води до синдроми на дефицит на истите. Сите тие имаат своја специфична клиничка слика која зависи од процесите во кои се вклучени истите.

Нашиот став во исхраната и одржувањето на здравјето треба да се базира на начелото дека телото на човекот работи и функционира на база на хранливи материи, а не на лекови.

Затоа медицината не треба да се фокусира само на третирање на симптомите на поедините болести со лекови. Таа денес треба, и се базира на клеточно, метаболичко и молекуларно лекување на болестите. Телото работи на база на искористување на хранливите материи, а не на лекови, затоа витамините и минералите се значајни компоненти на овој приод.

Но, прашањето на оптималното внесување и искористување на витамините и минералите секогаш треба да е асоцирано со начинот на производство на хранливите продукти, начинот на складирање, начинот на подготовка на храната и на крај на начинот на нејзината консумација. Имајќи ги предвид бројните девијации во овие четири компоненти се поставува прашањето за нашиот реален нутритивен внес на минералите и витамините, и потребата од суплементација со истите.

Иако овој текст нема намера да ве оптоварува со непотребни бројки мора да ги земеме предвид основните препорачани дневни дози (ПДД) на витамини според Светската здравствена организација (WHO), Американската FDA и директивите на Европската унија (базирани на FDA вредностите).

Прашањето на оптималното внесување и искористување на витамините и минералите секогаш треба да е асоцирано со начинот на производство на хранливите продукти, начинот на складирање, начинот на подготовка на храната и на крај на начинот на нејзината консумација.

Вредностите кои се дадени во табелата подолу се информативни референтни вредности.

Имено, потребен е и индивидуален приод кон секое дете или возрасен човек, со оглед на фактот што модерната медицина е индивидуализирана медицина. На пример, кога ги земате стандардно дефинираните дневни вредности на витамините кај возрасните лица, тие се однесуваат на нутритивен калориски внес од 2.000 калории, но, тоа не може на пример да се однесува за жени во постменопауза, кои имаат поголем ризик од ексцесивен внес на калории и масти.

ВИТАМИН / ВИТАМЕР ПДД (препорачана дневна доза) ПДД

ТРУДНИЦИ

ПДД

ЛАКТАЦИЈА

Витамин А – Retinol, Retinal, Retinoic acid 600 µg 770 µg 1300 µg
Витамин Д – Сholecalciferol (D3), ergocalciferol (D2) 400 IU 600 IU 600 IU
Витамин Е – a-tocopherol, g-tocopherol 15 mg 15 mg 19 mg
Витамнин К – phylloquinones (K1) , menaquinones (K2), menadione (K3) 80 µg 80 µg 80 µg
Витамин Ц – Ascorbic acid, Dehydroascorbic acid 75 mg 85 mg 120 mg
Витамин B1  – Thiamin 1,2 mg 1.4 mg 1.5 mg
Витамин B2 Riboflavin 1,4 mg 1,4 mg 1,6 mg
Витамин Б3 Niacin, Nicotinamide, Nicotinic acid 16 mg 18 mg 18 mg
Витамин Б5 Pantothenic acid 5 mg 6 mg 7 mg
Витамин Б6 Pyridoxine, Pyridoxal, Pyridoxamine 1.7 mg 1.9 mg 2 mg
Фолна киселина – Folic acid 400 µg 400 µg  400 µg
Биотин – Biotin 30 µg 30 µg 35 µg
Витамин Б12  – Сobalamin 2.4 µg 2.6 µg 2.8 µg

 

Иако постојат одредени дилеми околу стандардната суплементација со витамини кај потполно здрава индивидуа, сепак е несомнено докажано дека истата е неопходна во следниве случаи:

Како додаток на исхраната кај состојби каде постои неадекватна исхрана како што се на пример диети или гладување…

Надополнување во состојби на зголемени потреби како што е тоа случај во тек на бременост кај жените или кај мајки кои дојат

Во состојби на премореност особено по тежок физички напор

Во состојби на рековалесценција по одредени потешки болести, болести пратени со висока фебрилност, хируши зафати. Во основа кај сите состојби каде постои висок катаболичен индекс

Во состојби на заостанување во раст, недостаток на апетит и губиток на телесната маса

Кај одредени минерални и витамински дефицити кои настануваат при гастроинтестинални и хепатобилијарни болести

Во состојби на стрес кога е зголемена потребата од витамини и минерали.

Во тој контекст внесувањето на мултивитамински препарати со додатоци на минерали, а најдобро да е тоа комбинација од 10 витамини и 10 минерали е посебно значајна. Овие препарати од аспект на минералите е добро да содржат Калциум, Молибден, Хром, Флуорид, Манган, Бакар, Цинк, Магнезиум, Железо и Јод. Оваа структура се наоѓа во мултивитаминските и минерални таблети Олиговит.

Прочитајте го и првиот дел од стручниот текст на д-р Александар Сајковски:ВИТАМИНИ И МИНЕРАЛИ – некои факти и фикции (прв дел)