Интервју со м-р д-р Наташа Теовска Митревска: Третманот на атопичниот дерматитис значи елиминирање на алергените и тригер факторите кои го провоцирале неговото појавување

Друго име карактеристично за оваа болест е егзема, но, овој термин кај народот почесто е асоциран со појава на истите симптоми по рацете. Во повеќе од 90% првите симптоми настануваат во првата година од животот, а кај 75% до третата година од животот.

Пишува: Александра Стојановска/saska@panacea.mk

Атопискиот дерматитис е болест за која причините за нејзино појавување не се целосно познати, но во основа се поврзуваат со задоцнетиот развој на имунолошкиот систем, вели м-р д-р Наташа Теовска Митревска, дерматовенеролог. Таа објаснува дека во основа на атопискиот дерматитис е сува кожа, што е резултат на пореметување во метаболизмот на полинезаситена масна киселина – линоленска киселина што доведува до нарушена кожна бариера.


Каква болест е и што всушност претставува атопискиот дерматитис?

М-р д-р Теовска Митревска: Атопичен дерматит е честа и хронична, пруритична воспалителна состојба на кожата која може да влијае на сите возрасни групи. Зборот дерматит означува воспаление на кожата. Атописки се однесува на група на болести кои се наследуваат (кои се пренесуваат фамилијарно) и често се појавуваат и други болести вклучувајки ја астмата, атопискиот дерматит и алергиски ринит. Во најголем број на случаи постојат периоди кога болеста се влошува, таканаречена егзацербација на состојбата, но постојат и периоди кога таа се повлекува и е во фаза на ремисија. Во најраната возраст се работи за алергија на храна. Супстанциите кои предизвикуваат алергиска реакција се нарекуваат алергени и тоа алергени од храна: кравјо млеко, јајце, јаткасти плодови  кикирики, бадеми, лешници, ореви, цитрусни овошја, полен, домашна прашина, мувла и животински влакна.

Атопискиот дерматитис се појавува во 2 % од вкупната популација.

Во најголем број на случаи постојат периоди кога болеста се влошува, таканаречена егзацербација на состојбата, но постојат и периоди кога таа се повлекува и е во фаза на ремисија, потенцира дерматовенерологот, Теовска Митревска.

Кои се ризик фактори за појава на оваа болест и какви се нејзините симптоми?

М-р д-р Теовска Митревска: При изложување на средства кои надразнуваат (детергенти, прашоци, сапуни) може да дојде до влошување на симптомите како и при постојано изложување со вода, температурни промени и стрес. Кај атопискиот дерматитис важен фактор е присуството на јадеж бидејки чешањето ја влошува состојбата на кожата. Начинот кој атопискиот дерматитис влијае на кожата може да се разликува по различниот начин на јадеж и по појавата на одредени кожни инфекции. Некои луѓе имаат и црвенило на кожата бидејќи имунолошкиот систем на кожата е активиран. Кај другите се појавува лихенификација како резулат на поголем јадеж и триење на кожата  при што се отвораат рани и се појавува инфекција. Атопискиот дерматитис може да ја зафати кожата околу очите и очните капаци. Кожата кај лицата со атопискиот дерматитис ја губи водата од епидермалниот површински слој  поради што таа постанува  премногу сува, а одбранбената состојба се намалува. Поради ова, кожата е осетлива на инфекции како стафилококи и стрептокни бактериски инфекции, вируси.

Друго име карактеристично за оваа болест е егзема, но овој термин кај народот почесто е асоциран со појава на истите симптоми по рацете. Во повеќе од 90% првите симптоми настануваат во првата година од животот, а кај 75% до третата година од животот.

Кои се причини за појава на атопискиот дерматитис и како се манифестира кај пациентите?

М-р д-р Теовска Митревска: Атопискиот дерматит се манифестира поинаку кај новородени, кај деца и возрасни. Кај новороденчињата започнува во првите три месеци по раѓање и се карактеризира со појава на суви зони по кожата на скалпот, челото, лицето како и внатрешните (флексорните) страни на горните и долните екстремитети. Причините за настанување на атопискиот дерматитис не се целосно познати, но во основа се поврзуваат со задоцнетиот развој на имунолошкиот систем. Во основа на атопискиот дерматитис е сува кожа, што е резултат на пореметување во метаболизмот на полинезаситена масна киселина – линоленска киселина што доведува до нарушена кожна бариера. Кожата е сува што доведува до навлегување на бактерии и алергени во неа, станува задебелена и испукана, по што се јавуваат и меурчиња кои влажат, а се создаваат и красти локализирани во подрачјето на вратот, колената и  лактите. Упорното чешање ги прави  децата нервозни и раздразливи.

Кај новороденчињата започнува во првите три месеци по раѓање и се карактеризира со појава на суви зони по кожата на скалпот, челото, лицето како и внатрешните (флексорните) страни на горните и долните екстремитети.

Што подразбира терапијата и лекувањето на оваа здравствена состојба?

М-р д-р Теовска Митревска: При терапијата, пред се, треба да се едуцираат пациентите во одбегнување на гребење и чешање што претставува најважна контролна мерка. Треба да се избегнува прегревање, носење на волнена облека, состојби на интензивно потење, често капење и употреба на сапуни. Спроведувањето на диета е исто така ефективно, особено во малата детска возраст. Потребна е и посебна едукација за заштита за инфекции или рецидиви на бактериски или вирусни инфекции. Третманот на атопискиот дерматитис подразбира пронаоѓање и отстранување на алергенот, но и на тригер факторите кои го провоцирале неговото појавување. Во локалното лекување во зависност од моменталната фаза на болеста треба да се применуваат емолиенти, кортикостероидни кремови, емулзии кои зависно од секундарните компликации се комбинираат со антибиотици. Негата на пациентот со атопија е главен императив. Локалната употреба на калцинеуринските инхибитори доведува до намалување на воспалението. Овие лекови се безбедна алтернатива на глукокортикоиди.

Постои ли превенција кога е во прашање атопискиот дерматитис?

М-р д-р Теовска Митревска: Специфична превенција не постои. Но, мора да се спречи јадежот и триењето, да се заштити кожата од претерана влага, надразнителни супстанции, да се задржи постојана температура и постојан степен на влажност, да се ограничи и изложувањето на прашина, чадот од цигарите, пестициди и животински влакна, како и препознавање и ограничување на емотивен стрес.