Жените се особено подложни на недостаток на железо, а лабораториските тестови, особено нивоата на феритин, можат да го детектираат овој проблем дури и пред појавата на анемија.
Витаминот Ц ја подобрува апсорпцијата на железото, додека кафето и чајот веднаш по оброкот го отежнуваат неговото искористување.
Ако во последните месеци забележите дека косата ви паѓа повеќе од порано, дека се будите уморни и без енергија или дека срцето понекогаш ви чука забрзано без јасна причина – можеби не станува збор само за стрес или недостаток на сон. Една од честите, но честопати непрепознаени причини за овие симптоми може да биде недостатокот на железо во организмот, вели нутриционистот-диететичар Миа Пешиќ Јоловиќ за „Блиц здравље“.
Железото е есенцијален минерал кој игра клучна улога во формирањето на хемоглобинот, протеинот во црвените крвни зрнца кој носи кислород од белите дробови до сите ткива.
Кога резервите на железо се ниски, телото не добива доволно кислород, што може да доведе до низа симптоми кои влијаат на енергијата, изгледот на косата и општата состојба на телото.
– Според податоците од големите медицински институции како што се клиниката Мајо и Американското здружение за хематологија, недостатокот на железо е еден од најчестите нутритивни дефицити во светот, а особено е чест кај жените – вели Миа Пешиќ Јоловиќ.
Таа додава дека едноставните лабораториски тестови можат да покажат дали има недостаток на железо, а навремената корекција на исхраната честопати може значително да ја подобри енергијата, здравјето на косата и општата состојба на телото.
– Грижата за правилна исхрана и нутритивен статус е еден од најважните чекори кон долгорочно здравје – потсетува Миа Пешиќ Јоловиќ.
Како се манифестира недостатокот на железо?
Според нашиот соговорник, симптомите на недостаток на железо често се развиваат постепено и може да останат непрепознаени долго време. Многу жени ги припишуваат на замор, стрес или брз начин на живот. Најчестите симптоми се: хроничен замор и недостаток на енергија, зголемено опаѓање на косата, бледа кожа, забрзано чукање на срцето или палпитации, вртоглавица и главоболки отежнато дишење при напор, ладни раце и нозе, кршливи нокти, намалена концентрација и ментален замор.
– Овие симптоми се јавуваат затоа што телото, поради намалени резерви на железо, не може да произведе доволно хемоглобин, па ткивата добиваат помалку кислород отколку што треба.
Кога е време да ја проверите крвната слика?
Доколку овие симптоми се јавуваат често или траат долго време, се препорачува лабораториско тестирање на статусот на железо. Најважните анализи што можат да дадат увид во состојбата на организмот се: комплетна крвна слика (CBC), серумско железо, феритин, TIBC или трансферин.
– Феритинот е особено важен, бидејќи ја покажува количината на резерви на железо во телото. Ниските вредности на феритин може да укажуваат на недостаток на железо дури и пред да се развие анемија. Добрата вест е дека состојбата често може да се подобри со правилна исхрана. Во многу случаи, кога дефицитот ќе се открие навреме, состојбата на железо може значително да се подобри со избор на вистинска храна – рече Миа Пешиќ Јоловиќ.
Форми на железо во храната
Постојат две форми на железо во храната: хемиско железо – се наоѓа во храна од животинско потекло, а телото го апсорбира најлесно. Нејзини добри извори се: црвено месо, црн дроб, мисирка и пилешко, риба, јајца. Нехемско железо – се наоѓа во растителната храна и може значително да придонесе за внесот на овој минерал. Се наоѓа во: леќа, грав и наут, спанаќ и блитва, цели зрна, семки од тиква и сусам, јаткасто, овошје. Како да комбинирате храна за подобро апсорбирање на железото. Освен изборот на храна, важен е и начинот на кој се комбинираат. Витаминот Ц значително ја зголемува апсорпцијата на железо, па затоа се препорачува да се додаде во оброк богат со железо: лимон, пиперка, цитрусно овошје, домати.
– Од друга страна, одредени навики можат да ја намалат неговата апсорпција. На пример, кафето и чајот веднаш по оброкот можат да го намалат искористувањето на железото, бидејќи содржат супстанции што ја попречуваат неговата ресорпција – забележува Миа Пешиќ Јоловиќ за „Блиц здравље“.
Постојат две форми на железо во храната: Хем железо – се наоѓа во храна од животинско потекло, а телото го апсорбира најлесно. Нејзини добри извори се: црвено месо, црн дроб, мисирка и пилешко, риба, јајца.
Нехемско железо – се наоѓа во растителната храна и може значително да придонесе за внесот на овој минерал. Се наоѓа во: леќа, грав и наут, спанаќ и блитва, цели зрна, семки од тиква и сусам, јаткасто, овошје.
Како да комбинирате храна за подобро апсорбирање на железото
Освен изборот на храна, важен е и начинот на кој се комбинираат.
Витаминот Ц значително ја зголемува апсорпцијата на железо, па затоа се препорачува да се додаде во оброк богат со железо: лимон, пиперка, цитрусно овошје, домати.
– Од друга страна, одредени навики можат да ја намалат неговата апсорпција. На пример, кафето и чајот веднаш по оброкот можат да го намалат искористувањето на железото, бидејќи содржат супстанции што ја попречуваат неговата ресорпција – забележува Миа Пешиќ Јоловиќ за „Блиц здравље“.
