Клементините се еден од оние зимски класици што се појавуваат на пазарите и во продавниците токму кога ни се најпотребни – кога е сезона на вируси, кога кожата станува сува и кога би сакале да додадеме малку „сонце“ на сè.
Тоа е цитрусно овошје кое моментално е во полна сезона, лесно се лупи, обично без семки и идеално за брза ужина. Врвот на сезоната на клементини трае од октомври до јануари, и тогаш тие се најслатки, пренесува Индекс.
Ниска калорична вредност, богата со витамин Ц
Иако се мали, клементините се хранливо одлични. Едно овошје има околу 35 калории и обезбедува 36,1 мг витамин Ц – речиси 40 проценти од препорачаниот дневен внес. Бидејќи витаминот Ц не може да го произведе самото тело, тој мора да се консумира преку храна.
Витаминот Ц не е само „витамин против настинка“ – тој му помага на имунолошкиот систем поефикасно да се справи со инфекциите, учествува во одбраната на телото и ги штити ткивата од оштетување. Истражувањата покажуваат дека редовното внесување на витамин Ц може да го намали интензитетот и да го скрати времетраењето на симптомите на настинка и грип. Меѓутоа, ако почнете да го земате откако веќе сте болни, ефектот врз брзината на закрепнување не е толку јасен – затоа навиката е поважна од „штедењето во последен момент“.
Сојузник за кожата во зимските месеци
Освен за имунитетот, витаминот Ц е важен и поради колагенот – протеин кој ѝ дава на кожата цврстина и еластичност. Кога има доволно од него, кожата обично изгледа пополна и помазна, фините линии се помалку изразени, а заздравувањето на раните може да биде побрзо.
Клементините содржат и други антиоксиданси, вклучувајќи флавоноиди, кои се поврзани со антиинфламаторни ефекти. Во пракса, ова значи дека можат да помогнат во смирување на црвенилото и воспалението на кожата, што е добра вест за оние со акни или розацеа. А бидејќи се многу сочни и богати со вода, тие исто така придонесуваат за хидратација – ова не е неважно во зима, особено ако вашата кожа лесно се лупи или затегнува.
Можни придобивки и за мозокот
Како и другите агруми, клементините содржат биоактивни соединенија како што се полифеноли, кои дејствуваат како антиоксиданси и антиинфламаторни, а овие механизми често се споменуваат во контекст на „заштита“ на мозокот од оштетување. Особено е важен хесперидинот, биофлавоноид кој би можел да ја подобри циркулацијата и да го поддржи здравјето на мозочните клетки.
Научниците исто така наведуваат дека експериментите врз животни покажале како додавањето цитрусни овошја во исхраната може да има позитивен ефект врз учењето и меморијата – на пример, просторната меморија (кога се сеќавате каде сте ги оставиле клучевите) и препознавањето (лица, имиња и слични информации). Истражувањата исто така сугерираат дека внесувањето хесперидин може да биде поврзано со подобро внимание, учење, меморија и психомоторни способности, а некои студии исто така укажуваат дека дневната консумација на цитрусни овошја може да биде поврзана со помал ризик од деменција во староста.
Влакна, витамини од групата Б и – расположение
Клементините содржат и фолна киселина и тиамин, витамини од групата Б важни за голем број процеси во телото – од формирање на клетки до метаболизам. Точно, една клементина има околу еден грам влакна, што не е многу, но ако јадете две или три во текот на денот, веќе можете да го почувствувате тоа. Влакната помагаат во варењето на храната, здравјето на цревата и подолго чувство на ситост, па затоа можат да бидат корисни и ако внимавате на вашата исхрана.
Интересно е и тоа што цитрусните овошја се споменуваат во некои неодамнешни истражувања во контекст на расположението. Една студија од 2025 година ја поврза дневната консумација на цитрусни овошја со околу 20 проценти помал ризик од дијагностицирање на депресија. Авторите нагласија дека овој ефект не е забележан подеднакво кај „овошјето воопшто“, ниту кај други поединечни видови како што се јаболката или бананите – што сугерира дека цитрусните овошја може да имаат специфична улога.
Важно предупредување за оние кои се на терапија со лекови
Пред клементините (и цитрусните овошја воопшто) да станат ваша нова секојдневна навика, важно е да знаете едно нешто: тие содржат фуранокумарини, соединенија познати и од грејпфрутот, кои кај некои луѓе можат да влијаат на ефектот на одредени лекови – на пример, статини за намалување на холестеролот. Ова не значи дека секој треба да ги избегнува, но ако сте на терапија, препорачливо е да се консултирате со вашиот лекар или фармацевт за можни интеракции, особено ако планирате да ги јадете во големи количини.
