Некои истражувања идентификуваа можни придобивки од диетата без глутен за луѓе без состојба поврзана со глутен, но други студии не пронајдоа никакви придобивки. Може да има дури и некои недостатоци од диетата без глутен кога тоа не е потребно.
Безглутенските диети добија на популарност поради нивните наводни здравствени придобивки. Но, за луѓе без состојба поврзана со глутен, како што е целијакијата, можеби не е најдобриот план за исхрана што треба да се усвои.
Ако не сте сигурни дали безглутенската диета може да ви користи, најдобро е прво да разговарате со лекар. Регистриран диететичар може да ви помогне да ја прилагодите вашата исхрана доколку е потребно.
Дали има придобивки од безглутенската диета за луѓе кои немаат нетолеранција на глутен?
Истражувањето за тоа дали безглутенската диета може да обезбеди придобивки за луѓе кои немаат целијакија доведе до мешани резултати.
На пример, мала студија од 2018 година кај дански возрасни лица кои немале целијакија ги спореди ефектите од диетите со низок и висок глутен. Резултатите сугерираат дека, во споредба со диетата со висок глутен, диетата со низок глутен: помага во намалувањето на самопријавената надуеност, промена на цревниот микробиом (рамнотежата на бактериите и другите микроорганизми во цревата), намалување на количината на водород во здивот пред и по јадење, што може да укажува на подобрена способност за метаболизирање на јаглехидратите.
Важно е да се напомене дека целијакијата беше единствената состојба за која истражувачите ги тестираа учесниците. За други состојби, тие се потпираа на самопријавувањето на учесниците, па затоа е можно некои учесници да имале недијагностицирана нецелијачна чувствителност на глутен.
Од друга страна, преглед на истражувањето од 2019 година забележува дека нема никакви значајни придобивки за луѓето кои немаат состојби поврзани со глутен. Истражувачите сугерираат дека олеснувањето на симптомите и другите придобивки пријавени од луѓе без позната состојба всушност може да бидат резултат на ефектот на плацебо.
Всушност, може да има дури и некои негативни страни на следењето диета без глутен кога тоа не е медицински неопходно.
Дали има негативни несакани ефекти од диета без глутен?
Луѓето кои следат диета без глутен може да имаат поголема веројатност да доживеат одредени несакани ефекти, вклучително и нутритивни недостатоци.
Иако е општоприфатено верувањето дека храната без глутен е поздрава од храната што содржи глутен, производите без глутен често имаат помала содржина на хранливи материи, повеќе калории и може да имаат повеќе состојки како заситени масти и шеќери.
На овие намирници обично им недостасуваат многу од витамините, минералите и другите хранливи материи што може да ги обезбеди храната со глутен, вклучувајќи: влакна, витамин Б12, витамин Д, фолна киселина, калциум, железо, цинк, магнезиум.
Исхраната со ниска содржина на овие хранливи материи може да доведе до различни симптоми и може да се меша во одредени телесни процеси, вклучително и варењето и формирањето на коските.
Луѓето кои следат диета без глутен може да имаат и поголем ризик од изложеност на токсични соединенија и тешки метали, како олово или кадмиум, кои може да бидат присутни во производите без глутен.
Покрај можните негативни здравствени ефекти, производите без глутен често се скапи и може да бидат потешки за наоѓање во некои области. За луѓе без медицинска состојба која бара диета без глутен, овој начин на исхрана можеби не е добар избор.
Состојби кои можат да имаат корист од диета без глутен
Диетата без глутен е обично медицински неопходна само за неколку состојби, вклучувајќи:
целијачна болест, нецелијачна чувствителност на глутен, глутенска атаксија и дерматитис херпетиформис.
Луѓето со синдром на иритабилно црево (IBS) може да слушнат и дека диетата без глутен може да помогне во намалувањето на симптомите. Сепак, придобивките за луѓето со синдром на иритабилно црево (IBS) и други состојби, како што се фибромијалгија или шизофренија, не се дефинитивно покажани преку истражувања.
На крајот на краиштата, потребни се повеќе истражувања за да се разбере како начините на исхрана без глутен можат да им помогнат на луѓето без состојби поврзани со глутен.
Кои се следни чекори?
Доколку мислите дека можеби имате состојба поврзана со чувствителност или нетолеранција на глутен, прашајте го вашиот лекар за тестирање. Тој може да ги процени вашите симптоми, да наложи тестирање на крвта или да спроведе други тестови за да потврдат или исклучат состојби како што се целијачна болест и нецелијачна чувствителност на глутен.
Доколку моментално немате лекар, можете да започнете со лекар од матичната здравствена заштита, кој може да направи тестови и да ве упати кај специјалист доколку е потребно. Тие исто така може да ве упатат кај регистриран диететичар кој може да ви помогне да ја прилагодите вашата исхрана и да се осигурате дека ги добивате потребните хранливи материи.
Заклучок
Диетите без глутен се медицински неопходни за состојби како што е целијачна болест. Сепак, за луѓето кои немаат нетолеранција на глутен, исхраната без глутен можеби не е најдобрата опција.
Начините на исхрана без глутен може да го зголемат ризикот од нутритивни недостатоци и други негативни здравствени ефекти. Доколку немате состојба поврзана со глутен, а сепак сакате да ја намалите количината на глутен што ја внесувате, најдобро е да разговарате со лекар или регистриран диететичар за да бидете сигурни дека ја внесувате вистинската исхрана.
