Светскиот ден на свеста за аутизмот се одбележува меѓународно на 2 април секоја година, охрабрувајќи ги земјите-членки на Обединетите нации да преземат мерки за подигање на свеста за луѓето со нарушувања на аутистичниот спектар, вклучувајќи го аутизмот и Аспергеров синдром, низ целиот свет.
Светскиот ден на свеста за аутизмот беше усвоен од мнозинството на 1 ноември 2007 година, а од останатите на 18 декември истата година. Предложен беше од претставничката на Обединетите нации од Катар, Моза бинт Насер, сопруга на Хамад бин Калифа, емир на Државата Катар, и беше поддржан од сите земји-членки.
Оваа одлука беше усвоена без гласање во Генералното собрание на Обединетите нации, главно како дополнување на претходните иницијативи на ОН за унапредување на човековите права.
Светскиот ден на свеста за аутизмот е еден од само седумте официјални здравствени денови на Обединетите нации. Денот има за цел да ги обедини организациите за аутизам од целиот свет за да помогнат во истражувањето, дијагностицирањето, лекувањето и прифаќањето на лицата со аутизам.
Факторите на ризик за аутизам се следниве:
Генетски фактори на ризик за аутизам
Истражувањата ни кажуваат дека аутизмот има тенденција да се јавува во семејства. Промените во одредени гени го зголемуваат ризикот детето да развие аутизам.
Ако родителот носи една или повеќе од овие генски промени, тие можат да се пренесат на детето (дури и ако родителот нема аутизам).
Фактори на ризик од животната средина
Истражувањата, исто така, покажуваат дека одредени влијанија од животната средина можат дополнително да го зголемат – или намалат – ризикот од аутизам кај луѓе кои се генетски предиспонирани за ова нарушување.
Зголемен ризик од аутизам
Зголемениот ризик од аутизам вклучува: постара возраст на родителите (еден од родителите), компликации за време на бременост и породување (на пример, екстремно предвремено родени бебиња пред 26 недели, мала родилна тежина, повеќекратни бремености – близнаци, тројки, бремености со разлика помала од една година)
Намален ризик од аутизам
Употребата на витамини што содржат фолна киселина во пренаталниот период пред и за време на зачнувањето, како и за време на бременоста, има влијание врз намалувањето на ризикот од развој на аутистични нарушувања.
Јадењето здрава храна, избегнувањето инфекции и редовните прегледи кај вашиот матичен гинеколог можат да ги зголемат вашите шанси да имате здраво дете.
Вакцините како фактор на ризик
Секое семејство има уникатно искуство со дијагноза на аутизам, а за некои, тоа се совпаѓа со времето на вакцинацијата на нивното дете. Во исто време, научниците спроведоа обемни истражувања во текот на изминатите две децении за да утврдат дали постои каква било врска помеѓу вакцинацијата во детството и аутизмот.
Резултатите од оваа студија се јасни: вакцините не предизвикуваат аутизам. Американската академија за педијатрија спроведе обемно истражување на оваа тема, пишува autismspeaks.org.
Секое дете или возрасен со аутизам има уникатни силни страни и предизвици, па затоа не постои универзален пристап за третман и интервенција на аутизмот.
Многу луѓе со аутизам имаат дополнителни медицински состојби како што се нарушувања на спиењето, напади и гастроинтестинални тегоби.
Справувањето со овие состојби може да го подобри вниманието, учењето и сродните однесувања. Секоја интервенција или план за лекување на аутизмот треба да биде прилагоден на специфичните потреби на лицето. Планот за лекување на лицето може да вклучува интервенции во однесувањето, лекови, други терапии или комбинација од сите.
Додека не се дијагностицира аутизмот и не се започне со третман, родителите можат да помогнат со следење на социјалниот и емоционалниот развој на своето дете, а доколку се чини дека не оди како што треба, не треба да чекаат да работат на нарушениот развој и односите на детето.
