![RAK](https://panacea.mk/wp-content/uploads/2021/02/RAK-696x269.jpg)
Според последните проценки на СЗО и Меѓународната агенција за истражување на ракот, заболувањата од малигни болести во светот се зголемени на 19,3 милиони лица и регистрирани се 9,9 милиони смртни случаи од сите локализации на малигни тумори во 2020 година. Во текот на животот, еден од петмина мажи и една од шест жени ќе заболи од рак, а еден од осум мажи и една од 11 жени ќе почине од некоја форма на малигна болест.
Јадете правилно, редовно вежбате, не пушите и не пиете алкохол и живеете во уверување дека малигна болест може да се случи некому друг, никогаш на вас.
Но, ако како и на повеќето мажи и жени, одењето на лекар на превентивни прегледи не е нешто кое се наоѓа на вашата листа на приоритети, а токму тоа е опасна одлука оти не постои подобра гаранција за успешно лекување на болеста од онаа когаќе се открие во својата почетна фаза.
Во текот на целиот живот во организмот се случуваат промени и понекогаш е сосема нормално да ги чувствуваме, но сепак најдобра одлука е да се обратите кај лекар со сите нови симптоми, оти некои, за жал, може да бидат предупредување дека се работи за рак. Важно е да се нагласи дека симптомите на рак се разликуваат кај мажите и кај жените, па пожелно е да се запомнат.
НАЈЧЕСТИ СИМПТОМИ НА РАК КОИ ЖЕНИТЕ ГИ ИГНОРИРААТ
- Промени на дојката
Симптоми кои може да упатуваат на рак на дојка се: отечена дојка, јазол на градата или пазувата, исцедок од брадавицата, вовлечени брадавици, кожа која се лупи, болка во дојката, чешање на брадавицата или целата града.
- Промени во цревата
Промените на овој орган може да значат дека се работи за рак на цревата, но во прашање може да бидат и хемороиди, синдром на иритабилен колон или воспаление. Жените често симптомите на рак може да ги заменат со оние менструалните, но секако обратете се кај лекар ако забележите дека проблемите не се повлекле и по неколку дена, а тие вклучуваат запек, пролив, темна, тенка или столица што содржи крв. Замор и губење на килограми, исто така се загрижувачки симптоми.
- Болка во стомакот, карлицата или грбот
Болка во горниот дел од телото е нормална кога имате ендометриоза, а може да се работи и за менструални грчеви. Но, ако болката е упорна и притиска во карлицата, грбот или стомакот и не поминува, тоа може да биде симптом за неколку видови рак – црева, јајчници или матка. Ракот на ’рбет може да даде болка во долниот дел од грбот, а болка која се шири од горниот дел на стомакот кон ’рбетот, проследена со необјасниво намалување на телесната тежина, може да биде симптом на рак на панкреас.
- Надуеност
Надуеноста е нормална појава ако обилно јадете или треба да добиете менструален циклус, но ако таа не минува и по неколку недели, обратете се кај лекар оти може да се работи за симптом на рак на јајчници.
- Промени во урината
Инфекциите на уринарниот тракт се чести и го прават мокрењето болно, но понекогаш болката може да биде последица на нешто сериозно. Посетете лекар ако забележите крв во урината, оти може да биде сигнал за рак на бубрези. Уште неколку симптоми може да откријат инфекција на уринарниот тракт, но и на рак, а тие се јавуваат во форма на болка додека мокрите, притисок на меурот, чест нагон за мокрење, проблеми со празнење на меурот.
- Нагло намалување на телесната тежина
Да превенирате рак можете и ако внимавате на телесната тежина, но ако сте изгубиле многу килограми во краток рок, задолжително контактирајте лекар, оти тоа е честа појава кога се работи за рак.
- Необични крварења
Ако крварењето се јавува независно од месечниот циклус или е исцедокот е крвав и со непријатен мирис, може да се работи за инфекција, но исто така може да биде и симптом за рак на јачници и матка.
- Замор
Ако не се чувствувате добро по проспиена ноќ и тоа постојано се повторува, јавете се кај матичниот лекар, оти и тоа може да биде симптом за рак.
- Губење на апетитот
Тумор на дигестивниот тракт може да го притиска желудникот и може да забележите дека ви е тешко да јадете, оти се чувствувате сити. Ракот често носи и промени во хормоналната слика.
- Ноќно потење и зголемена температура
Оваапојава е нормална ако сте во менопауза, но ако се работи за интензивно потење, тоа може да биде знак за леукемија или лимфом.
НАЈЧЕСТИ СИМПТОМИ НА РАК КОИ МАЖИТЕ ГИ ИГНОРИРААТ
- Проблеми со мокрење
Честото мокрење навечер, капење или исцедок од пенисот, чувство на печење при мокрење и потешкотии со мокрењето, може да бидат симптом за проширена простата, но и на рак на простата.
- Промени на тестисите
Ако забележите јазол или други промени на тестисите, на одложувајте го прегледот, оти ракот на тестиси напредува многу брзо.
- Промени на кожата
Ако забележите дека бенка ја променило формата и бојата, може да се работи за рак на кожа. Во овој случај е важно да се посети стручно лице, оти кога е во прашање овој тип на рак, не смее да се чека.
- Потешкотии со голтање и киселини
Ако овој проблем не поминува, а и губите килограми и повраќате, лекар би требало да ве прегледа, оти може да се работи за рак на желудникот. Силната киселина од желудникот може исто така да биде симптом за овој тип на рак, но и на рак на грлото.
- Промени во усната шуплина
Ако пушите, поголем е ризикот да развиете рак на усната шуплина, па ако забележите бели, црвени или сиви ранички или израстоци на устата или во устата, задолжително одете на лекар.
- Температура
Често е сигнал дека организмот се бори против инфекција, но ако не поминува и за неа нема објаснување, може да значи леукемија или некој друг рак на крвта.
- Кашлица
Кашлица која не поминува и по 3-4 недели, а притоа се јавуваат потешкотии со дишењето или во искашлокот се гледа крв, може да биде симптом за рак на бели дробови.
- Болка
Секоја болка не мора да значи рак, но ако не престанува ни по еден месец, не трпете, туку посетете лекар оти може да се работи за неколку видови карцином, што вклучува рак на коски или мозок.
- Болка во стомакот и депресија
Ретко се случува, но депресија која се јавува со силна болка во стомакот може да биде симптом за рак на панкреасот. Особено ако имате историја на оваа болест во семејството.
- Крв во урината или столицата
Тоа може да биде прв симптом за рак на мочниот меур, бубрезите или цревата. Дури и ако немате други симптоми, паметно е да посетите лекар, ако се јави било какво невообичаено крварење.