Како што влегувате во четириесеттите години, следењето на тоа што се случува во вашето тело е поважно од кога било.
Водечкиот матичен лекар, д-р Дин Егит, истакнува дека неколку едноставни проверки можат да помогнат во раното откривање на скриените здравствени проблеми, пред тие да станат сериозни.
Станува збор за четири клучни проверки – липиди , функција на бубрезите , ниво на шеќер во крвта и крвен притисок – кои се клучни за проактивно управување со здравјето и рано откривање на потенцијални болести.
Зошто е важно да се контролира холестеролот?
Како што старееме, способноста на телото да го отстрани штетниот холестерол од крвотокот се намалува, зголемувајќи го ризикот од срцев удар и мозочен удар, како и висок крвен притисок.
Според д-р Егит, липидограмот, или комплетна анализа на холестеролот, е еден од најефикасните начини за следење на здравјето на срцето.
Холестеролот е неопходен за здрави клетки, но премногу од „лошиот“ вид (LDL) може да биде опасен бидејќи доведува до таложење на масни наслаги, познати како плаки, во артериите. Ги стеснува крвните садови и го зголемува ризикот од кардиоваскуларни заболувања, додека „добриот“ холестерол (HDL) помага во отстранувањето на LDL од телото.
Нивото на LDL холестерол треба да биде под 4 mmol/L, а HDL над 1,0 mmol/L кај мажите и 1,2 mmol/L кај жените. Здравите животни навики, како што се исхраната со ниска содржина на заситени масти, редовна физичка активност и намален внес на алкохол, можат да помогнат во балансирањето на нивото на холестерол.
Липидограмот, исто така, ги мери триглицеридите, масти присутни во храна како што се млечните производи, месото и авокадото. Иако се неопходни во мали количини, нивните прекумерни нивоа можат да го зголемат ризикот од дијабетес, дебелина, па дури и рак.
Како да се откријат тивки проблеми со бубрезите
Бубрезите играат клучна улога во отстранувањето на отпадните материи, одржувањето на рамнотежата на течностите и регулирањето на крвниот притисок. Сепак, хроничната бубрежна болест често се развива тивко и без симптоми сè до напредна фаза.
Тестот за серумски креатинин во крвта им помага на лекарите да проценат колку ефикасно бубрезите ги филтрираат отпадните материи и токсините од крвта. Зголемените нивоа на креатинин може да укажуваат на оштетување или болест на бубрезите.
Д-р Егит предупредува дека, главно поради стареењето и високиот крвен притисок, „се проценува дека најмалку еден милион луѓе моментално живеат со болеста, а не се ни свесни за тоа“.
Доколку не се лекуваат, проблемите со бубрезите можат да го зголемат ризикот од срцев удар и мозочен удар. Со редовно следење, проблемите можат да се откријат рано, давајќи им на пациентите најдобри шанси за успешен третман пред состојбата да стане сериозна.
Зошто редовно да го проверувате шеќерот во крвта?
Високото ниво на шеќер во крвта може тивко да го оштети телото со години пред да се појават првите симптоми. Д-р Егит ја нагласува важноста од редовно проверување на нивоата на HbA1c, тест што мери колку шеќер се врзал за црвените крвни зрнца во текот на подолг временски период.
Висока вредност на HbA1c значи дека шеќерот во крвта е покачен подолго време, зголемувајќи го ризикот од компликации поврзани со дијабетес, како што се оштетување на нервите, проблеми со видот и опасни по живот состојби како што е дијабетична кетоацидоза.
Привремени скокови на шеќерот може да се појават поради стрес, болест или физичка неактивност, но трајно покачените вредности укажуваат на подлабок проблем. Експертите за намалување на шеќерот препорачуваат балансирана исхрана со малку заситени масти и рафинирани јаглехидрати, редовна физичка активност и јадење во исто време.
Колку е важно да се следи крвниот притисок
Високиот крвен притисок или хипертензија е еден од најчестите и често непрепознаени здравствени проблеми. Опсег помеѓу 90/60 mmHg и 120/80 mmHg се смета за здрав крвен притисок за возрасни.
На лицата над 40 години им се препорачува да го одржуваат крвниот притисок околу 115/75 mmHg за да го намалат ризикот од срцев удар. Вредности над 135/85 mmHg измерени дома или 140/90 mmHg во лекарска ординација се сметаат за покачени.
Бидејќи хипертензијата ретко предизвикува симптоми, единствениот начин да се открие е со редовни мерења. Крвниот притисок може да се регулира природно со промена на животните навики, губење на вишокот килограми, намалување на внесот на алкохол и кофеин, физичка активност најмалку 150 минути неделно и балансирана исхрана.
Зошто е клучно следењето на здравјето во средната возраст?
Д-р Егит истакнува дека разбирањето на сопственото тело во четириесеттите години може значително да ги зголеми вашите шанси за подолг и поздрав живот.
„Грижата за вашето тело во средните години е клучна“, објаснува тој, додавајќи дека крвните тестови се еден од најдобрите начини да го проверите вашето здравје и да откриете потенцијални предупредувачки знаци пред да биде предоцна.
Со обрнување внимание на овие четири клучни тестови – липиден профил, функција на бубрезите, шеќер во крвта и крвен притисок – потенцијалните ризици можат да се препознаат рано и да се преземат проактивни чекори за зачувување на здравјето во иднина.
