Сите сме виделе бели дамки на чедар сирење или слој мувла на леб и сме се запрашале дали вреди ризикот. Еве што е безбедно да се зачува, а што треба веднаш да се фрли во корпата за отпадоци.
Што е мувла на храната?
Хранливата мувла се состои од микроскопски габи. Таа расте како мрежа од нишки наречени мицелиум кои се шират низ храната како растителни корени. Кога нивните спори ќе пробијат низ површината, храната може да ја промени бојата и да добие прашкаст изглед.
Дали мувлата е опасна?
Некои од нашите омилени јадења се прават со безбедни видови мувла. Penicillium roqueforti им дава на сините сирења сини шари и силен вкус. Botrytis cinerea, познат како „благородно гниење“, се користи во производството на вино за да се намали содржината на вода во грозјето и да се зголеми неговата сладост.
Но, тоа не значи дека можеме да јадеме сè што пораснало. Различните видови мувла влијаат различно на луѓето, а ако сте алергични на мувла, треба да бидете дополнително внимателни.
Британската агенција за стандарди за храна (FSA) советува да не се јаде храна што содржи мувла, особено кога станува збор за деца, постари лица, бремени жени и лица со ослабен имунитет, пишува BBC .
Експертот за мувла, д-р Патрик Хики, вели дека дел од храната може да се спаси, „но правете го тоа на сопствен ризик“.
„Мувлата обично не предизвикува акутно труење со храна“, вели Хики, но некои видови произведуваат токсини наречени микотоксини.
Доколку се внесат во големи количини, „тие можат да предизвикаат гастроинтестинални симптоми и посериозни последици, вклучувајќи откажување на црниот дроб или бубрезите, па дури и смрт“.
Некои видови мувла, вклучувајќи ја и Aspergillus, која се наоѓа на влажно жито или јаткасти плодови, произведуваат афлатоксини поврзани со рак на црниот дроб.
Иако е ретко луѓето да се трујат акутно, Хики вели дека малку се знае за долгорочните последици од внесувањето мали количини на габични токсини. Предупредува дека „постои загриженост дека повторената консумација на микотоксини може да има кумулативен ефект и да доведе до болести“.
Можеш ли да јадеш мувлосан леб?
FSA вели дека не треба да јадете мувлосан леб, бидејќи порозната храна може да биде контаминирана под површината.
„Како општо правило, колонија на мувла со дијаметар од 1 см на површината навлегла околу 1 см длабоко во храната“, вели Хики.
Ако лебот е бајат, но не е збрчкан, можете да го користите за презла или крутони.
Дали е безбедно да се јаде мувлосано сирење?
Чедарот и пармезанот добро се спротивставуваат на мувлата бидејќи не обезбедуваат влажни услови потребни за раст.
„Ако најдете колонии на мувла на тврдото сирење кои се помали од 5 мм, отстранете најмалку 10 мм од сите страни пред јадење“, препорачува Хики. Но, внимавајте да не ја допирате мувлата со ножот за да не ги контаминирате другите делови од сирењето.
Со меките сирења или сирењата што се шират или се ронат, ситуацијата е поинаква. Освен ако габата не е намерно додадена, како кај синото сирење, ваквите сирења треба да се фрлат штом се појави мувла. Повисоката содржина на вода им овозможува на микробите брзо да се размножуваат, што може да доведе до труење со храна предизвикано од бактерии како што се салмонела или листерија.
Можете ли да отстраните мувла од овошје и зеленчук?
Цврстото овошје и зеленчук со мали дамки од мувла обично може да се спасат – под услов да не се лигави, бидејќи тоа укажува на присуство на бактерии кои можат да предизвикаат труење со храна или болки во стомакот.
Исечете најмалку 1 см околу и под вдлабнатината на цврстиот зеленчук (како што се коренестиот зеленчук и зелката) пред јадење. Нивната помала содржина на влага и често повисоките нивоа на киселина го отежнуваат продирањето на мувлата.
Бидете внимателни со јаболката. Токсин наречен патулин може да се најде во оштетените или згмечени јаболка, затоа никогаш не пијте сок од згмечени јаболка.
Мекото овошје и зеленчук, како што се краставиците, доматите и праските, треба да се фрлат бидејќи нивната висока содржина на вода значи дека е поголема веројатноста да бидат контаминирани под површината.
Благо овенатиот зелен лиснат зеленчук може да биде безбеден за јадење, но избегнувајте ги оние што се збрчкани или лигави.
Дали мувлосаниот џем е безбеден?
FSA предупредува дека „иако е можно да се отстрани мувлата и значителна количина на производ околу неа за да се отстранат невидливите токсини, нема гаранција“.
Хики мисли дека џемот со малку зелена мувла на површината е веројатно безбеден ако го отстраните горниот слој и неколку сантиметри под него, а потоа го изедете што е можно поскоро. Сепак, мувлата веројатно ќе се врати за неколку дена.
Ако не сте сигурни или џемот има дебел слој мувла, најдобро е да го фрлите. Истото важи и за теглите со кари паста.
Како да се спречи појавата на мувла на храната?
Не можете целосно да го спречите расипувањето на храната, но можете да го забавите процесот. Мувлата сака топли и влажни услови со многу храна за растење. Чиста, сува и добро проветрена кујна може да помогне мувлата да се држи под контрола.
Начинот на кој ја складирате храната може да направи голема разлика – чувајте ја салатата во херметички затворени садови обложени со хартиени крпи во фрижидер.
