Здравствените власти во Демократска Република Конго и Уганда се обидуваат да ја ограничат епидемијата на ебола, која досега вклучува 246 сомнителни случаи и 88 смртни случаи.
Како што пишува „Гардијан“ , епидемијата започнала во покраината Итури, на исток од ДР Конго, но случаи веќе се откриени и во други делови од земјата, како и во соседна Уганда.
Во неделата, Светската здравствена организација ја прогласи епидемијата за „јавно-здравствена вонредна состојба од меѓународен интерес“и повика на силни напори за ограничување на нејзиното ширење.
Што е ебола?
Еболата е многу заразна и често фатална болест. Ја предизвикуваат разни вируси кои главно се поврзани со овошни лилјаци, а инфекцијата често води до вирусна хеморагична треска. Откако првпат се појави во 1976 година, регистрирани се повеќе од 40 епидемии. Ова е 17-та епидемија во ДР Конго.
Епидемиите се предизвикани од „зоонозен пренос“- пренос од животни на луѓе. Заразените луѓе потоа ја шират болеста на други преку телесни течности како што се повраќање, крв и сперма. Симптомите вклучуваат треска, замор, болки во мускулите и главоболка, проследено со повраќање, дијареја, осип и внатрешно и надворешно крварење. Смртноста е 50 проценти.
Постојат четири вида или соеви на ебола кои ги напаѓаат луѓето: Заир, Судан, Бундибугио и Таи Форест. СЗО вели дека најновата епидемија е поврзана со вирусот бундибугио. Претходно, беа регистрирани само две епидемии поврзани со овој сој, во 2007 и 2012 година.
Зошто оваа епидемија предизвикува толку голема загриженост?
Бидејќи сојот на ебола што е присутен е редок, нема вакцина за него, а конфликтот во ДР Конго ги комплицира напорите за запирање на ширењето на болеста.
Д-р Сајмон Вилијамс, експерт за заразни болести на Универзитетот Свонси, изјави: „Оваа епидемија е позагрижувачка од другите бидејќи постојната вакцина против ебола, Ервебо, не е соодветна. Не постојат третмани или вакцини специфични за вирусот бундибугио.“
„И тоа е ужасна болест со многу висока стапка на смртност – многу повисока од ковид, на пример. За среќа, еболата е многу потешко да се пренесе отколку ковид или, да речеме, сипаници. Но, таа е многу посериозна и може да биде смртоносна за секого, не само за постарите лица, имунокомпромитираните или други ризични групи.“
Кога вакцината не е достапна, контролата на инфекциите обично вклучува сместување на болните во центри за лекување за да се намали преносот на болести. Тоа може да биде многу тешко во овој случај поради конфликтот и нападите врз здравствените установи, вели Пол Хантер, професор по медицина на Универзитетот во Источна Англија.
„Во минатото, здравствените установи беа цел на полиција и ова е една од причините зошто засегнатите лица може да изберат да не побараат помош, со што претставуваат траен ризик за семејството и другите контакти“, вели тој.
Зошто епидемијата не беше откриена порано и како ова одложување може да влијае на понатамошниот развој на ситуацијата?
Епидемијата започна минатиот месец. Најраната позната сомнителна жртва, 59-годишен маж, развил симптоми на 24 април и починал три дена подоцна. Здравствените власти биле информирани за епидемијата дури преку социјалните мрежи на 5 мај. Дотогаш, 50 лица веќе починале, според Африканските центри за контрола и превенција на болести (CDC).
Бавното откривање ѝ даде време на епидемијата да се прошири, вели д-р Жан Касеја, генерален директор на Африканскиот центар за контрола и превенција на болести (CDC). Секое одложување во реагирањето на епидемијата на ебола „може да има катастрофални последици“, вели д-р Ен Кори, вонреден професор по моделирање на заразни болести на Империјал колеџ во Лондон.
Големиот број на откриени случаи и смртни случаи „сугерира дека невообичаено голем број сомнителни случаи биле идентификувани пред официјално да се прогласи епидемијата“, додава таа.
„Тоа покажува дека епидемијата веројатно поминала незабележано неколку недели или дури месеци, што може да го отежне спроведувањето на стандардните контролни мерки, како што е следењето на контактите, особено во средина која веќе се соочува со други предизвици, како што е конфликтот.“
Колку големи може да бидат овие епидемии?
Потенцијално многу поголем. Иако започна во Итури, два потврдени случаи се пронајдени и во соседна Уганда – двете заразени лица допатувале таму од ДР Конго. Едниот од нив починал во болница во главниот град на Уганда, Кампала.
СЗО стравува дека високиот процент на позитивни случаи меѓу тестираните, заедно со ширењето на болеста во Кампала и смртните случаи во Итури, „укажуваат на потенцијално многу поголема епидемија од онаа што е моментално откриена и пријавена, со значителен локален и регионален ризик од ширење“.
„Во моментов постојат големи неизвесности во врска со вистинскиот број на заразени лица и географската распространетост поврзана со овој настан“, соопшти организацијата.
СЗО повикува на зголемена подготвеност
Светската здравствена организација (СЗО) ја прогласи епидемијата на ебола предизвикана од вирусот бундибугио во Демократска Република Конго и Уганда за вонредна состојба во јавното здравство од меѓународен интерес, но не и за пандемија.
СЗО предупредува дека епидемијата би можела да биде многу поголема отколку што покажуваат официјалните податоци во моментов, бидејќи има голем број сомнителни случаи и смртни случаи, а ширењето на болеста е дополнително комплицирано од конфликти, хуманитарна криза, висока мобилност на населението и недостаток на вакцина или специфична терапија за овој сој на вирусот.
Организацијата ги повика ДР Конго и Уганда да го засилат надзорот, следењето на контактите, лабораториското тестирање и заштитните мерки во болниците, како и да ги вклучат локалните заедници во одговорот на епидемијата. Посебно внимание се посветува на спречување на ширењето на инфекцијата во болниците и безбедно лекување на пациентите.
СЗО им препорача на соседните земји да ја зајакнат подготвеноста и контролата на границите, но нагласува дека нема потреба од затворање на границите или ограничување на меѓународните патувања и трговија, бидејќи таквите мерки немаат научна оправданост и можат да ја отежнат борбата против епидемијата.
