Таа шолја кафе те чека, но времето кога ќе ја пиеш е поважно отколку што мислиш.
Кофеинот ни дава многу потребен поттик на енергија и концентрација за да го започнеме денот – и да продолжиме, пишува Eatingwell .
Без разлика дали се потпирате на кафе за да го започнете денот, да го издржите попладневниот тренинг или да завршите исцрпувачка работна задача, можеби ќе треба да размислите кога го пиете.
Пиењето кафе во погрешно време може да ве направи да се чувствувате поисцрпени, наместо поенергични токму кога ви е најпотребно.
Најдобро време за пиење кафе за енергија
Ќе преминеме на суштината: не постои „најдобро” време за пиење кафе за енергија. Наместо тоа, подобро е да го темпирате внесувањето кафе околу времето кога ви е најпотребна енергија, бидејќи ќе почнете да ги чувствувате ефектите на кофеинот во рок од 15 до 30 минути, а врвот на ефектот се јавува по околу еден до два часа.
За многумина, тоа значи прво нешто наутро. Сепак, постои теорија дека пиењето кафе прерано по будењето може да ги влоши нивоата на кортизол и да го наруши природниот циклус на спиење и будење, што доведува до пад на енергијата попладне – но ова не е поткрепено со валидни научни докази.
Кортизолот, хормон на стрес кој е природно усогласен со циклусот на спиење, достигнува врв околу еден час по будењето, а потоа опаѓа во текот на денот. Иако кофеинот предизвикува привремено зголемување на кортизолот, истото важи и за храната и физичката активност. Кај луѓето кои редовно пијат кафе, овој ефект може да биде поблаг во споредба со оние кои обично не консумираат кафе или други пијалоци со кофеин. Значи, ако редовно уживате во вашето утринско кафе, тоа можеби нема да има големо влијание врз вашиот кортизол.
Ако сте одморени, можеби ќе ви биде покорисно да се воздржите од пиење кафе додека навистина не ви треба дополнителен фокус и енергија. Меѓутоа, ако сте имале лош сон, кафето рано наутро може да ви помогне да се разбудите и да се активирате.
Ако сакате да ја зголемите будноста и издржливоста за време на тренингот, правилното темпирање на кафето исто така може да помогне.
„Кофеинот е најефикасен за вежбање кога се внесува околу 30-60 минути пред вежбање, бидејќи тогаш достигнува врв во крвотокот и може да ја подобри издржливоста“, вели Меган Ормсби, нутриционист.
Истражувањата покажуваат дека кофеинот може да помогне и при тренинг за сила и при тренинг за издржливост, што значи дека шолја кафе непосредно пред тренинг може да ги подобри перформансите. Сепак, важно е да разберете како вашето тело реагира на кофеинот од кафето и другите пијалоци со кофеин, бидејќи премногу кофеин – или пиење кафе на празен стомак – може да предизвика трема или стомачни тегоби, предупредува Ормсби.
И покрај прекрасното чувство што може да го предизвика кафето, претерувањето со него – или пиењето во погрешно време – може да биде проблематично. Еве неколку работи што треба да ги имате предвид пред следната шолја.
Може да го наруши сонот
Полуживотот на елиминација на кафето од телото се движи од 1,5 до 9,5 часа, во зависност од генетиката, лековите, здравствената состојба, па дури и надморската височина.
„Некои луѓе брзо го метаболизираат кофеинот и можат да го пијат подоцна во текот на денот без да влијаат на сонот, додека други ги чувствуваат неговите ефекти многу подолго и треба да престанат рано попладне“, вели Ормсби. Затоа обидот да се реши заморот со дополнително кафе може брзо да се врати како бумеранг. Ако имате проблеми со спиењето и се потпирате на кафе во текот на денот за да останете будни, може да се чувствувате уште поуморно откако ќе помине кофеинот.
Премногу кафе може да ја зголеми анксиозноста
Кофеинот делува како стимуланс на централниот нервен систем, што е одлично кога ви треба повеќе енергија и ментален фокус. Сепак, премногу може да го престимулира телото и да предизвика чувство на вознемиреност и нервоза.
Се смета за безбедно да се пијат две до три шолји кафе од околу 350 милилитри дневно – тоа се околу 400 милиграми кофеин – но не секој може да се справи со таа количина без негативни ефекти. Ако почувствувате вознемиреност или нервоза по една или повеќе шолји кафе, можеби е време да го намалите внесот.
Може да стане помалку ефикасно со текот на времето
Долготрајната употреба на кофеин може да ја намали неговата ефикасност, што значи дека ви треба повеќе кофеин за да почувствувате исто ниво на енергија и будност.
Правењето кратки паузи и ограничувањето на внесот на кофеин во текот на повеќето денови може да ви помогне да уживате во неговите енергични ефекти без значително да ја зголемите вашата толеранција.
Други начини за зголемување на енергијата
Ако се потпирате исклучиво на кафе за енергија, ќе се чувствувате исцрпено штом ќе помине кофеинот. Затоа е важно да си дадете приоритет на следниве навики и стратегии за да се чувствувате енергично и свежо во текот на денот:
Дајте приоритет на квалитетниот сон. Стремете се кон седум до девет часа спиење секоја ноќ и одржувајте конзистентен распоред за спиење за да го стабилизирате вашиот природен циклус на спиење и будење и да останете одморени и будни.
Движете се секој ден. Иако интензивните тренинзи можат да предизвикаат исцрпеност, редовната умерена физичка активност ја подобрува циркулацијата на крвта и кислородот низ целото тело, зголемувајќи ја будноста и енергијата.
Јадете редовни, избалансирани оброци. Оброк што содржи сложени јаглехидрати, протеини и здрави масти на секои четири до шест часа му обезбедува на телото стабилна енергија и хранливи материи потребни за претворање на храната во енергија.
Останете хидрирани. Консумирањето вода и други пијалоци со кофеин и без шеќер во текот на денот може да ви помогне да останете будни, бидејќи дехидрацијата е силно поврзана со ментален замор и проблеми со концентрацијата.
Експертски заклучок
Кафето може да ви помогне да се чувствувате будни, енергични и фокусирани – но не бесконечно и не без потенцијални негативни страни. Пиењето кафе 15 до 60 минути пред да ви треба поттик на енергија може да биде најкорисно, особено кога го комбинирате со други навики кои ја поддржуваат енергијата, како што се квалитетен сон, редовни балансирани оброци, вежбање и соодветна хидратација.
