Андрогените и генетските фактори влијаат на изгледот и растот на овие влакна.
Доколку покрај растот на косата, постојат и други симптоми како што се промени во циклусот, акни или нагло зголемување на телесната тежина, треба да побарате лекарска помош.
Случајни, темни, бодликави влакна често се појавуваат на брадата, но може да се појават насекаде – на рацете, папокот, градите, вратот… и е резултат на хормонални промени или генетика.
Сосема е нормално темни влакна да растат на брадата или на кој било дел од телото, освен на места како што се дланките и табаните.
Зошто се појавуваат случајни темни влакна?
Велусните влакна се тенки и со светла боја. Тие помагаат во регулирањето на телесната температура. Хормоналните промени и генетиката понекогаш можат да предизвикаат неколку велусни влакна да изгледаат подебели, потемни или погруби од вообичаеното.
Хормонални промени
Фоликулите на влакната од велус се зголемуваат во големина за време на пубертетот. Нивниот раст е поттикнат од зголемени количини на машки полови хормони – андрогени.
Овие влакна можат да бидат поизразени за време на хормонални промени, вклучително и бременост или месеци пред менопауза.
Растот на косата често се јавува за време на бременоста поради високи нивоа на хормони како што се естроген, прогестерон и пролактин, како и други фактори на раст.
Вишокот влакна на лицето може да се појави и по менопаузата поради високи нивоа на андрогени. Телото произведува помалку естроген и прогестерон, што предизвикува неколку симптоми на менопауза, вклучувајќи го и растот на влакната.
Генетика
Мажите често имаат повеќе темни, бодликави влакна на брадата, пазувите и градите отколку жените. И двата пола произведуваат андрогени, но машкото тело произведува повеќе од нив отколку женското тело.
Симптоми на вишок андрогени се: акни, аменореа – отсуство на менструација, промени во обликот на телото – помали гради и поголема мускулна маса, продлабочување на гласот, зголемување на себум (масло) на кожата.
Гените делумно го одредуваат целокупниот баланс на половите хормони, вклучувајќи ги и андрогените. Неговото високо ниво може да биде предизвикано и од генетски варијации во клетките на јајниците, кои се јавуваат кај жени со синдром на полицистични јајници (PCOS) – хормонално нарушување кое предизвикува симптоми како што се акни, вишок коса и зголемување на телесната тежина.
Здравствени состојби поврзани со случајни темни влакна
Вишокот андрогени понекогаш може да укажува на состојба која бара третман. Неколку темни, бодликави влакна се генерално нормални, но прекумерниот раст на влакната на места каде што нормално не растат може да биде знак на хирзутизам , раст на темна, бодликава коса што личи на машка коса на лицето, градите, грбот и долниот дел на стомакот.
Тумори што лачат андрогени
Иако ретки, туморите што лачат андрогени можат да предизвикаат стереотипно машки карактеристики, вклучувајќи го и растот на темни, груби влакна. Други симптоми се: продлабочување на гласот, зголемен клиторис, нередовна менструација, зголемување на телесната тежина.
Кушингов синдром
Кушингов синдром е хормонално нарушување кое предизвикува високи нивоа на хормонот кортизол. Ризикот се зголемува со прекумерна изложеност на синтетички кортизол за лекување на состојби како што се ревматоиден артритис (РА) и лупус.
Покрај прекумерниот раст на косата, други симптоми вклучуваат: аменореа – отсуство на менструација, модринки, промени во телесната тежина, дебела грпка во близина на основата на вратот и помеѓу рамената, губење на мускулна маса и виолетови стрии.
Некласична конгенитална адренална хиперплазија
Некласичната конгенитална адренална хиперплазија (NCAH) е блага форма на конгенитална адренална хиперплазија (CAH). Оваа група на генетски нарушувања го нарушува функционирањето на надбубрежните жлезди.
Надбубрежните жлезди помагаат во регулирањето на крвниот притисок, го активираат одговорот „бори се или бегај“за време на стрес и влијаат на пубертетот. Луѓето со NCAH обично немаат симптоми сè додека не влезат во пубертет. Девојките, кои обично влегуваат во пубертет порано, забележуваат вишок влакна и имаат нередовни менструации.
Синдром на полицистични јајници
Синдромот на полицистични јајници (PCOS) може да предизвика формирање на кесички исполнети со течност кога незрелата јајце клетка не се развива и не се ослободува за време на овулацијата. Жените со овој синдром може да имаат и инсулинска резистенција, што го зголемува ризикот од дијабетес тип 2.
Инсулинот е хормон кој помага во движењето на гликозата (шеќерот) во клетките. Нивоата на андрогени може да се зголемат ако телото не може правилно да го користи инсулинот, што може да доведе до инсулинска резистенција.
Други симптоми на синдром на полицистични јајници вклучуваат: абнормални менструации – нередовни или оскудни, акни, аменореа, темни, дебели дамки на кожата, зголемување на себум (масло) на кожата, неплодност, ќелавост кај мажите, зголемување на телесната тежина.
Како да се ослободите од несаканите влакна?
Отстранувањето на влакна е избор, а не медицинска неопходност.
Безбедните начини за отстранување на несаканите влакна вклучуваат: депилаторни креми, електролиза, ласерско отстранување на влакна, локални препарати на рецепт, бричење, депилација со восок.
Кога да побарате медицинска помош
Случајните темни, груби влакна, како и хирзутизмот, обично не се причина за загриженост, но треба да се побара стручна помош ако се појават одредени симптоми како што се: акни, продлабочување на гласот, зголемен клиторис, проретчување на косата, зголемена мускулна маса, брз раст на косата, намалена големина на градите.
